ครั้งเดียวก็เสี่ยงได้ รู้ความเสี่ยงและตรวจ HIV กับโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์
สำนักงานสาธารณสุขอำเภอตาลสุม แนะนำประชาชนประเมินความเสี่ยงด้านสุขภาพทางเพศอย่างตรงไปตรงมา เพราะการสัมผัสเชื้อเพียงครั้งเดียวก็อาจมีความเสี่ยงต่อการติดเชื้อ HIV และโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ได้ การตรวจช่วยให้รู้สถานะ วางแผนรักษา และลดโอกาสส่งต่อเชื้อ
สถานการณ์ที่ควรเข้ารับคำปรึกษาและตรวจ
- มีเพศสัมพันธ์โดยไม่ใช้ถุงยางอนามัย
- ถุงยางอนามัยแตก หลุด หรือรั่วระหว่างมีเพศสัมพันธ์
- คู่นอนได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์
- เคยเป็นโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ หรือมีแผล ตุ่ม ผื่น หนอง หรืออาการผิดปกติบริเวณอวัยวะเพศ
- มีคู่นอนใหม่ มีคู่นอนหลายคน หรือไม่ทราบสถานะของคู่นอน
- ใช้เข็มฉีดยาหรืออุปกรณ์ฉีดยาร่วมกับผู้อื่น
การดื่มแอลกอฮอล์หรือใช้สารเสพติดไม่ได้ทำให้ติดเชื้อ HIV โดยตรง แต่อาจทำให้ตัดสินใจหรือใช้อุปกรณ์ป้องกันได้ไม่เหมาะสม
หากเพิ่งมีความเสี่ยง
หากเหตุเสี่ยงเกิดขึ้นไม่เกิน ๗๒ ชั่วโมง ควรรีบไปโรงพยาบาลหรือหน่วยบริการสุขภาพเพื่อประเมินการรับยา PEP ซึ่งเป็นยาป้องกัน HIV หลังสัมผัสเชื้อ ยิ่งเริ่มยาเร็ว ประสิทธิภาพในการป้องกันยิ่งดี การรับยาต้องอยู่ภายใต้การประเมินของบุคลากรทางการแพทย์
การตรวจและช่วงที่ยังตรวจไม่พบเชื้อ
ช่วงเวลาที่ตรวจพบเชื้อได้ขึ้นอยู่กับชนิดของชุดตรวจและเวลาหลังสัมผัสเชื้อ ผลตรวจที่ไม่พบเชื้อในระยะแรกอาจยังไม่ตัดความเสี่ยง บุคลากรทางการแพทย์อาจนัดตรวจซ้ำ สำหรับชุดตรวจ HIV ด้วยตนเอง กรมควบคุมโรคระบุว่าการตรวจจะให้ผลแม่นยำหลังพ้นความเสี่ยงประมาณ ๙๐ วัน หากผลชุดตรวจมีปฏิกิริยา ต้องเข้ารับการตรวจยืนยันที่สถานพยาบาล
วิธีลดความเสี่ยง
- ใช้ถุงยางอนามัยอย่างถูกวิธีทุกครั้งที่มีเพศสัมพันธ์
- ตรวจ HIV และโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ตามความเสี่ยง แม้ไม่มีอาการ
- ปรึกษาบุคลากรทางการแพทย์เรื่องยา PrEP หากมีความเสี่ยงต่อ HIV ต่อเนื่อง
- ไม่ใช้เข็มฉีดยาหรืออุปกรณ์ที่อาจปนเปื้อนเลือดร่วมกัน
- หากตรวจพบโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ ควรรักษาตามคำแนะนำและชวนคู่นอนเข้ารับการตรวจ
การตรวจเป็นข้อมูลสุขภาพส่วนบุคคล ผู้รับบริการควรได้รับคำปรึกษาและบริการโดยไม่ถูกตีตราหรือเลือกปฏิบัติ
สอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่สายด่วนกรมควบคุมโรค โทร. ๑๔๒๒ หรือหน่วยบริการสุขภาพใกล้บ้าน
ด้วยความห่วงใยจาก สำนักงานสาธารณสุขอำเภอตาลสุม จังหวัดอุบลราชธานี
แหล่งข้อมูล: กองโรคเอดส์และโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ และกรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข
อ้างอิง: https://hivsst.ddc.moph.go.th/
https://ddc.moph.go.th/brc/news.php?deptcode=brc&news=๔๘๙๘๑
https://ddc.moph.go.th/brc/news.php?deptcode=brc&news=๔๒๓๓๖